De gemiddelde leeftijd waarop mensen in Nederland voor het eerst een huis kopen, ligt rond de 34 tot 36 jaar. Volgens de NVM was de gemiddelde leeftijd van alleenstaande starters in 2019 al 36 jaar. Voor stellen ligt dat gemiddelde wat lager, maar ook zij zijn doorgaans halverwege de twintig of ouder voordat ze de sleutel van een eigen woning in handen hebben. De trend is duidelijk: Nederlanders kopen steeds later hun eerste huis.
Dat is een groot verschil met een generatie geleden, toen veel mensen al begin twintig een woning kochten. De combinatie van stijgende huizenprijzen, strengere hypotheekeisen en een krappe woningmarkt heeft de gemiddelde aankoopleeftijd de afgelopen decennia flink omhooggeduwd.
Waarom de gemiddelde leeftijd huis kopen blijft stijgen
De voornaamste reden is simpel: huizen zijn duurder geworden, terwijl inkomens minder snel zijn meegestegen. Om voldoende hypotheek te krijgen, heb je een stabiel en hoog genoeg inkomen nodig. Veel mensen bereiken dat niveau pas later in hun loopbaan, zeker als ze eerst een studie hebben afgerond met bijbehorende schuld.
Flexibele arbeidscontracten spelen ook mee. Banken zijn terughoudend met het verstrekken van een hypotheek aan iemand met een tijdelijk contract of een inkomen dat sterk schommelt. Wie als zzp’er werkt of van baan naar baan springt, heeft het extra moeilijk om een hypotheek rond te krijgen. Dat maakt het voor een grote groep twintigers gewoon financieel onmogelijk om al vroeg te kopen, ook al zouden ze dat willen.
Daarboven op komt het gebrek aan eigen spaargeld. Hoewel je hypotheek maximaal 100% van de woningwaarde mag zijn, betaal je de bijkomende kosten (zoals overdrachtsbelasting en notariskosten) zelf. Dat loopt al snel op tot meerdere duizenden euro’s die je klaar moet hebben staan.
Verschillen tussen alleenstaanden en stellen
Alleenstaande starters zijn gemiddeld ouder op het moment van aankoop dan stellen. Een stel bundelt twee inkomens, wat de maximale hypotheek aanzienlijk vergroot. Daardoor kunnen stellen vaak eerder kopen dan iemand die het alleen doet. Voor alleenstaanden lag de gemiddelde aankoopleeftijd in 2019 al op 36 jaar; naar schatting is dat rond 2024-2025 niet gedaald.
Dat verschil zie je ook terug in de keuze van de woning. Stellen kunnen vaker direct een gezinswoning kopen, terwijl alleenstaande starters vaker beginnen met een klein appartement, als dat al lukt binnen hun budget.
Op welke leeftijd is het realistisch om een huis te kopen?
Er is geen magisch moment waarop kopen “moet”. Of het verstandig is, hangt af van je financiële situatie, je werkzekerheid en hoe lang je op dezelfde plek wil blijven wonen. Een paar praktische vuistregels:
- Heb je een vast contract of een aantoonbaar stabiel inkomen als zzp’er (minimaal drie jaar belastingaangiften)? Dan kun je bij de bank aankloppen.
- Heb je genoeg spaargeld voor de bijkomende kosten? Reken op circa 4 tot 6% van de koopsom bovenop de hypotheek.
- Ben je van plan minimaal vijf tot zeven jaar op dezelfde plek te wonen? Zo niet, dan is huren vaak financieel verstandiger.
- Ben je nog geen 35 jaar? Dan betaal je bij aankoop van een woning onder de NHG-grens geen of minder overdrachtsbelasting (de startersvrijstelling).
Dat laatste punt is belangrijk: de startersvrijstelling voor overdrachtsbelasting geldt alleen voor kopers jonger dan 35 jaar. Dat is een belastingvoordeel van 2% van de koopsom. Bij een woning van 300.000 euro scheelt dat 6.000 euro. Dit is één van de weinige voordelen die juist jongere kopers bevoordeelt.
Hoe zit het met de jongste en oudste starters?
Op Reddit en in online discussies zie je een breed spectrum. Sommige mensen kochten hun eerste huis al op 21-jarige leeftijd, vaak met hulp van ouders of een uitzonderlijk hoog startsalaris. Anderen wachtten tot hun veertigste of later, soms omdat ze lang huurden, scheiden van een partner of simpelweg de markt niet konden bijbenen.
Het gemiddelde zegt dus niet alles. Wat er uiteindelijk toe doet, is of jouw inkomen, spaargeld en persoonlijke situatie op dat moment het kopen mogelijk en verstandig maken, en niet wat de buurman of het CBS zegt dat “normaal” is.
De gemiddelde leeftijd om een huis te kopen in Nederland ligt nu ergens tussen de 34 en 36 jaar, en er zijn weinig signalen dat dit de komende jaren daalt. Ben je jonger en wil je toch kopen? Let dan extra goed op de startersvrijstelling en zorg dat je financiële basis stevig staat. Ben je ouder? Dan ben je in goed gezelschap, en kopen op latere leeftijd is prima mogelijk zolang de hypotheeklooptijd past bij je pensioenleeftijd.
